14 Haziran 2017

Zeka Testleri-Gelişimsel Testler

WISC-R Zeka Testi

TA?rkiyea��de standardizasyonu, geA�erlilik ve gA?venilirliAYi yapA�lmA�AY en A�nemli zeka testlerinden birisi olan WISC-R testi 6-16 yaAY grubu bireylere uygulanA�r ve bu yaAY grubundaki bireylerin zeka bA�lA?mA?nA? yani IQ puanA�nA� ortaya A�A�karA�r. Test; 6 sA�zel, 6 performans olmak A?zere 12 alt testten oluAYmaktadA�r. Test sonucunda bireyin sA�zel, performans ve genel olmak A?zere A?A� zeka bA�lA?mA? yani A?A� IQ puanA� elde edilir. a�?1939 da yetiAYkinler iA�in hazA�rlanmA�AYtA�r. KA�saca W-B(Wechsler-Bellevue) olarak adlandA�rA�lan bu A�lA�ek 1955 yA�lA�nda yenilenmiAY ve adA� WAIS(Wechsler YetiAYkinler Zeka A�lA�eAYi) olarak deAYiAYtirilmiAYtir. 1949 yA�lA�nda David Wecsler ( 1896-1981 ) tarafA�ndan geliAYtirilmiAY, 6-16, 11yaAYlarA�ndaki A�ocuklar iA�ina�?WISCa��i ( Wechsler A�ocuklar iA�in Zeka A�lA�eAYi) hazA�rlanmA�AYtA�r. Bu A�lA�ek 1974 yA�lA�nda gA�zden geA�irilmiAY ve standardizasyonu yapA�lmA�AY bA�ylece WISC- R (Revised) ortaya A�A�kmA�AYtA�r. Wechsler daha sonra 4-6 ve 2 yaAYlarA�ndaki okul A�ncesi A�ocuklar iA�in WPPSIa��i ( Wechsler Okul A�ncesi A�ocuklar A�A�in Zeka A�lA�eAYia�?) hazA�rlamA�AYtA�r. Wechsler A�lA�eklerinin hedeflediAYi yaAY gruplarA� birbirlerinden farklA� olmakla birlikte her A?A� A�lA�ekte de SA�zel ve YapA�m ( Performans) bA�lA?mleri bulunmaktadA�r. Her iki bA�lA?mde birbirlerinden farklA� alt bA�lA?m ya da A�lA�eklerden oluAYmaktadA�r. Wechslera��in getirdiAYi yeni sistemin en A�nemli yararA�, A�ocuAYun yerini kendi yaAYA�tlarA� iA�erisinde gA�rebilmek ve zaman iA�erisinde bazA� karAYA�laAYtA�rmalara gidebi1mektir. 6-16 yaAY arasA� bireylere uygulanan vea�?WISC-R zeka testi, bireysel olarak yaklaAYA�k 60-70 dakikada uygulanA�r.

A) SA�zelA�
1-a�?Genel Bilgi; A�ocuAYun doAYal A�evre, okul A�evresi ve kA?ltA?rel ortamA�ndan ne kadar bilgi aldA�AYA�yla ilgili ve bilgi dA?zeyini gA�steren bir alt testtir.
2- Benzerlikler;A�ocuAYun iki AYey arasA�nda benzerlik kurarken soyutlama ve genelleme yapA�p yapamadA�AYA�nA�, ayrA�ca bunu doAYru ifade edip edemediAYini gA�steren bir alt testtir.
3- Aritmetik; Dikkati bir probleme yA�nlendirebilme ve A�AYrenme yeteneAYini gA�steren, zaman sA�nA�rlamasA� olan bir alt testtir.
4- SA�zcA?k DaAYarcA�AYA�; A�ocuAYun bildiAYi sA�zcA?k sayA�sA�nA� ve ifade becerisini gA�steren bir alt testtir.
5- YargA�lama;Muhakeme, akA�l yA?rA?tme, duygusal ve mantA�ksal olgunluk dA?zeyini gA�steren bir alt testtir.
6- SayA� Dizisi; A�ocuAYun iAYitsel uyaranlarA� anA�msama gA?cA?nA? gA�steren bir alt testtir.

B) PerformansA�
1-Resim Tamamlama; Dikkati gA�rsel uyaranlara yoAYunlaAYtA�rabilmeyle ilgili bir alt testtir. A�ocuktan resimde eksik olan detaylarA� ayA�rt etmesi istenir.
2-Resim DA?zenleme;Olaylar dizisini algA�lama, neden- sonuA� iliAYkisi kurabilme, muhakeme gA?cA?yle ilgili bir alt testtir.
3-KA?plerle Desen; GA�rsel a�� hareketsel a�� mekansal koordinasyonla, parA�alar arasA� iliAYkide bA?tA?ne giderken A�n tahmin yeteneAYiyle ilgili bir alt testtir.
4-ParA�a BirleAYtirme; GA�rsel- hareketsel koordinasyonla, parA�a a��bA?tA?n iliAYkisini kavramayla ilgilidir.
5-Azifre; A�alA�AYma hA�zA�, gA�rsel hareketsel koordinasyon, sA�raya koyma, psikomotor hA�z, gA�rsel uyaranlarA� anA�msama ve konsantrasyon yeteneAYi ile ilgili bir alt testtir.
6-Labirentler; El-gA�z koordinasyonu, figA?r- zemin algA�sA�yla ilgili bir alt testtir. *SayA�lar ve labirentler alt testleri yardA�mcA� ek testlerdir.

A�ocuAYunuzaa�?Wisc-r Zeka Testia�?uygulatarak geliAYimi hakkA�nda fikir sahibi olabilir, olasA� sorunlarda A�nceden A�nlem alA�p mA?dahalede bulunma AYansA�nA�z olacaktA�r.

 

STANFORD BA�NET

Bireylerin zihinsel performanslarA�nA� belirlemek amacA�yla uygulanan bireysel zekA? testidir. Uygulama sonucunda bireye ait zekA? yaAYA� ve zekA? bA�lA?mA? elde edilmektedir. SA?reye dayalA� bir test deAYildir.

A�lk a�?zekA? testia�? Alfred Binet ve A�alA�AYma arkadaAYA� Theodore Simon tarafA�ndan zihinsel gerilik ya da A�AYrenme gA?A�lA?AYA? olan A�ocuklarA� tespit etmek iA�in geliAYtirilmiAYtir. A�lk Binet-Simon A�lA�eAYi 1905a��te yayA�nlanmA�AYtA�r. Binet, zekA? yaAYA� kavramA�nA� geliAYtirdi. Buna gA�re 4 yaAYA�ndaki A�ocuklarA�n ortalamasA� dA?zeyinde sonuA� elde eden bir A�ocuAYun zeka yaAYA� 4; 12 yaAY grubunun ortalamasA� dA?zeyinde sonuA� elde eden bir A�ocuAYun zeka yaAYA� ise 12a��dir. Sonraki 10 yA�l iA�inde birA�ok Binet uyarlamasA� gerA�ekleAYtirilmiAYtir. Bunlar arasA�nda en bilineni Stanford A?niversitesia��nde L. M. Terman tarafA�ndan geliAYtirilip 1926a��da yayA�nlanan testtir. Terman A?nlA? zekA? bA�lA?mA? (ZB) terimini ortaya koymuAYtur. ZB zekA?ya sayA�sal bir deAYer vermek A?zere kullanA�lmaktadA�r ve ortalama bir insanA�n zekA?sA� 100 kabul edilmektedir. Stanford-Binet zekA? A�lA�eAYi 1916a��dan bu yana A�eAYitli nedenlerle dA�rt kez gA�zden geA�irilmiAYtir.

Testin 1937 yA�lA�nda gA�zden geA�irilen versiyonu Refia Azemin tarafA�ndan ele alA�nmA�AY ve 1965 yA�lA�nda A�stanbul A�ocuklarA� A?zerinde A�alA�AYarak TA?rkA�ea��ye A�evrilmiAYtir. Azu anda TA?rkiyea��de bu test uygulanmaktadA�r.

 

METROPOLA�TAN OKUL OLGUNLUAzU TESTA�a�?A�

5 yaAY 6 aya��6 yaAY A�ocuklarA�na uygulanmaktadA�r. Bu test okula yeni baAYlayanlarA�n birinci sA�nA�f talimatlarA�nA� anlamaya hazA�rlA�klA� olmalarA�nA� saAYlayacak olan A�zelliklerini ve baAYarA�larA�nA� A�lA�mek A?zere hazA�rlanmA�AYtA�r. Test A�ocuklarA� anaokulun sonunda veya birinci sA�nA�fA�n baAYlangA�cA�nda incelemek iA�in kullanA�lmaktadA�r.

A�ocuklarA�n okula, okulun gerektirdiAYi kurallara ve A�AYrenmeye hazA�r olup olmadA�AYA�nA� saptamak amacA�yla yapA�lan bir testtir. Okula hazA�rlanA�rken olmasA� gereken fizyolojik, A�evresel ve zihinsel faktA�rleri deAYerlendirmekte kullanA�lA�r.

Metropolitan Okul OlgunluAYu Testi; Kelime Anlama, CA?mleler, Genel Bilgi, EAYleAYtirme, SayA�lar, Kopya Etme gibi 6 alt test ve toplam 100 maddeden oluAYur.

Testin sonucunda, A�ocuAYunuzun okul iA�in gereken olgunluAYa ne A�lA�A?de hazA�r olduAYu ve dA?zeyiyle ilgili saAYlA�klA� veriler elde edilir.

 

AGTE:a�?(Ankara GeliAYim Tarama Envanteri) GeliAYim TestiA�

0-6 yaAYa�?arasA�ndaki A�ocuklarA�n geliAYimsel aA�A�dan deAYerlendirilebilmesi amacA�yla uygulanan bir envanterdir. A�ocuk ruh saAYlA�AYA� alanA�nda A�alA�AYan Psikologlar tarafA�ndan uygulanmaktadA�r.

A�ocuklarA�n, 0-3 aydan baAYlayarak, 48-72 ay dilimine kadar aylA�k periyotlarla; dil geliAYimi, zihinsel becerileri, kA?A�A?k-kas geliAYimi, bA?yA?k-kas geliAYimi, sosyal geliAYimi ve A�z bakA�m becerileri tek tek incelenip gA�zlenerek puanlanA�r. Bu deAYerlendirme eAYer mA?mkA?n ise anne-baba ve A�ocuAYun bir arada olduAYu bir ortamda yapA�lA�r.

UygulayA�cA� tarafA�ndan anne-babaya yA�neltilen sorularA�n yanA� sA�ra A�ocuk da aynA� zamanda gA�zlem altA�na alA�nmaktadA�r. AdA�m adA�m A�ocuAYun sahip olduAYu her beceri deAYerlendirmeye alA�nmaktadA�r.

A�rneAYin; A�ocuAYun her iki elini kullanarak bardak kullanabilmesinden; adresini bilme becerisine kadar, daha A�nce sA�zA? edilen Dil a�� BiliAYsel, KA?A�A?k Kas, BA?yA?k Kas, Sosyal a�� A�z BakA�m beceri alanlarA�ndaki geliAYiminin, takvim yaAYA�na uygun olup olmadA�AYA� puanlanmakta ve deAYerlendirme raporu halinde A�ocuk ve Ergen Psikiyatri UzmanA�a��na verilmektedir.

Ankara geliAYim tarama envanteri (AGTE), bebek ve A�ocuklarA�n geliAYimi ile ilgili derinlemesine ve sistemli bilgi saAYlayan bir deAYerlendirme aracA�dA�r.

A�evre koAYullarA�nA�n bebek ve A�ocuklarA�n biliAYsel ve sosyal geliAYimlerini etkileyebileceAYi gA�z A�nA?ne alA�narak envanterin geliAYimsel gecikme riski taAYA�yabilecek alt sosyo-ekonomik dA?zey A�ocuklarA�na uygun olarak geliAYtirilmesine dikkat edilmiAYtir.

AGTE, 0-6 yaAY bebek ve A�ocuklarA�n AYu andaki geliAYimini ve becerilerini annelerden alA�nan bilgiler doAYrultusunda deAYerlendirmektedir.

Bu AYekilde uygulama, annelere geliAYim aA�A�sA�ndan A�nemli davranA�AYlarA� daha iyi gA�zleyebilme ve A�ocuklarA� daha iyi tanA�yabilme olanaAYA� saAYlamaktadA�r.

Bu envanter, anneler dA�AYA�nda babalar, bakA�cA�lar ve A�AYretmenler tarafA�ndan da yanA�tlanabilir.

Ancak, okul veya kurumlarda uygulandA�AYA�nda bilgi veren kiAYinin A�ocukla olan iliAYkisinin niteliAYinin bilinmesi A�nemlidir.

Envanter, geliAYimsel gecikme vea�?dA?zensizlik gA�sterme aA�A�sA�ndan riska�?altA�nda olduAYu dA?AYA?nA?len bebek vea�?A�ocuklarA�n erken dA�nemde tanA�nmasA�a�?ve gerekli A�nlemlerin alA�nabilmesinea�?de olanak saAYlar.

Envantera�? a�?Evet, HayA�r, Bilmiyoruma�? AYeklinde yanA�tlanan 154 maddeden oluAYmuAYtur.

Sorular geliAYimin farklA�, ancak birbiriyle iliAYkili alanlarA�nA� (Dil-BiliAYsel, A�nce Motor, Kaba-Motor, Sosyal Beceri-A�zbakA�m) temsil edebilecek biA�imde dA?zenlenmiAYtir.

Peabody Resim Kelime TestiA�

A�ocuAYun dil geliAYimini A�lA�mek amacA�yla uygulanan bir testtir. Her kartta sekiz resmin bulunduAYu 50 karttan oluAYmaktadA�r. Maddelere verilecek cevaplarda sA?re sA�nA�rA� yoktur.

 

Bender Gestalt GA�rsel-Motor AlgA�lama Testi

Bu test, A�ocuklarda gA�rsel motor iAYlevini gA�rmek iA�in geliAYimsel bir test olarak kullanA�larak hem yetiAYkin, hem de A�ocuklarda geriliAYi, regresyonu, fonksiyon kaybA�nA� ve organik beyin hasarlarA�nA� saptamaya ve A�zellikle regresyon vaka��alarA�nda da kiAYilik sapmalarA�nA� bulmaya A�AYA�k tutmaktadA�r (zekA? geriliAYi, afazi, A�eAYitli organik beyin hasarlarA�, psikozlar, gerA�ek olmayan hastalanmalar gibi).

Benton GA�rsel Bellek Testi: GA�rsel a�� mekansal belleAYin A�lA�A?lmek istendiAYi durumlarda kullanA�labilir. Benton (1974) tarafA�ndan deliAYtirilen testin orijinali; Azekillerin farklA� sA?relerde sunumunu, Azeklin bakarak A�izilmesini, A�izimin gecikmeli olarak akA�ldan yapA�lmasA�nA� veya BaAYka AYekiller arasA�ndan tanA�nmasA�nA� iA�ermektedir.Benton GA�rsel Bellek Testi, AYekil belleAYini anlA�k ve gecikmeli olarak deAYerlendirebilmekte; bunun da A�tesinde, gA�rsel belleAYi, gA�rsel algA�lama ve motor yeteneklerden ayA�rt edebilmektedir. Test A?lkemizde, farklA� geliAYim A�zelliklerinden gelen saAYlA�klA� bireyleri ve A�eAYitli klinik A�rneklemleri iA�eren araAYtA�rmalarda kullanA�lmA�AYtA�r.

DENVER GeliAYimsel tarama Envanteri: KA?A�A?k A�ocuklarda varolan geliAYimsel sorunlarA� tespit etmek amacA�yla geliAYtirilmiAY bir A�lA�me aracA�dA�r. A�ocuAYun yaAYA�na uygun birtakA�m becerilerini deAYerlendirmek, geliAYimsel olarak AYA?pheli durumlarA� objektif olarak A�lA�mek ve risk altA�ndaki A�ocuklarA� izleyebilmek iA�in 116 maddde ve 4 alt bA�lA?mden oluAYan bir A�lA�ektir.

Denver II, 0-6 yaAY A�ocuklarA�nA�n geliAYimsel deAYerlendirilmesinde kullanA�lan bir tarama testidir. 1980 yA�lA�nda TA?rk A�ocuklarA�na Ankara standardizasyonu Prof. Dr. Kalbiye Yalaz ve Prof. Dr. Shirley Epir (Hacettepe TA�p FakA?ltesi) tarafA�ndan yapA�larak kullanA�ma sunulmuAYtur. Frankenburg ve Dodds tarafA�ndan 1990 yA�lA�nda yeniden gA�zden geA�irilerek A�zellikle dil alanA�nda eklenen yeni maddeleri ve farklA� puanlama sistemiyle geliAYtirilmiAY, Denver II adA� ile yayA�nlanmA�AYtA�r.

Denver II 1996 yA�lA�nda Yalaz ve Anlara��A�n Ankara standardizasyonu ve eAYitim programA� yeniden A?lke A�apA�nda kullanA�ma sunulmuAYtur.

DENVER II saAYlA�klA� gA�rA?nA?mdeki A�ocuklarda olasA� geliAYimsel sorunlarA� saptamak amacA� ile kullanA�lA�r. A?A� temel alanda deAYerlidir:

a) SaAYlA�klA� gA�zA?ken A�ocuklarA� olasA� sorunlarA� yA�nA?nden taramasA�,

b) GeliAYimsel gerilik olduAYundan kuAYkulanA�lan iAYlevleri nesnel AYekilde saptama olanaAYA� vermesi,

c) Riskli bebekleri (A�rneAYin doAYum A�ncesi sorunlar, dA?AYA?k doAYum aAYA�rlA�klA� ya da erken doAYmuAY, A�oAYul gebelikler, ailede geliAYimsel sorunu olanlar, yardA�mcA� A?reme teknikleri ile doAYan bebekler v.b.) izlemede kullanA�labilmesi.

KapsadA�AYA� KA�AzA�SEL-SOSYAL, A�NCE MOTOR, DA�L ve KABA MOTOR alanlarda A�ocuAYun kendi yaAY grubundaki diAYer A�ocuklarla karAYA�laAYtA�rA�larak hangi yA?zdelik diliminde olduAYunu gA�stermesi aA�A�sA�ndan diAYer birA�ok geliAYimsel tarama testine gA�re daha kolay uygulanma A�zelliAYi taAYA�maktadA�r.

 

FROSTA�G GA�rsel AlgA� Testi

A�ocuklarA�n gA�rsel algA�larA�nA� deAYerlendirmeye yardA�mcA� olan bir testtir. 5 yaAY 6 yaAY ve 0 ay arasA�ndaki A�ocuklara uygulanabilen, A�ocuAYun ilkokula hazA�r olup olmadA�AYA�nA� A�lA�en, bir olgunluk testidir.

El-GA�z Koordinasyonu, Azekil-Zemin AyA�rA�mA�, AlgA�lama SabitliAYi (Azekil DeAYiAYmezliAYi ), MekA?nla Konumun AlgA�lanmasA� (Uzaydaki Pozisyon) ,MekA?n A�liAYkilerinin (Uzay iliAYkilerinin) AlgA�lanmasA� olmak A?zere 5 algA�sal beceriyi A�lA�en bir performans testidir.

 

A�zel A�AYrenme GA?A�lA?AYA? BataryasA�

WA�sc-r zeka testinin sA�zel ve performans puanlarA�nA�nA� incelenmesinden sonra bireyde A�zgA?l A�AYrenme gA?A�lA?AYA? olup olmadA�AYA� ve varsa dA?zeyini belirlemeye yarayan bir testtir.

http://www.ankarapedagoji.com/